Moda na domy z bali drewniane powraca. Od kilkunastu lat obserwujemy wzrost zainteresowania architekturą drewnianą. Domy z bali stawia się łatwo i szybko. Jest to możliwe, ponieważ oprócz fundamentu i podłogi w gruncie rzeczy nie wymagają domy z drewna żadnych prac mokrych. Można je stawiać przez cały rok. Ponadto maja zalety zdrowotne, ekonomiczne i estetyczne. Domy z drewna maja na Podhalu bogata i dość długą tradycję.
Jak wyglądały pierwsze domy z bali? Zaczęło się od szałasów, które miały chronić pasterzy od chłodu, deszczu i wiatru podczas wypasu owiec. W początkowym okresie takie domy drewniane były wykorzystywane jedynie podczas lata i w związku z tym nie wymagały uszczelnień ścian, ani budowy komina. Domki drewniane, a raczej szałasy nie były trwałym miejscem zamieszkania. Wieńcowa konstrukcja ścian opierała się na kamieniach ustawianych w narożach szałasu. Dwuspadowy dach opierał się na ścianach szczytowych poprzez poziome belki zwane ”ślęgami”. Na nich mocowano pokrycie dachowe z gontów lub krótkich dranic. Połacie dachowe od strony zewnętrznej wzmacniano podłużnymi żerdziami, na których umieszczano kamienie. W ten sposób chroniono domy z drewna przed zerwaniem dachu podczas częstych, porywistych wiatrów halnych. Dachy sochowe o słupach stojących wprost na ziemi zniknęły na początku XIX wieku. Z takich szałasów o niepozornej konstrukcji wykształciły się popularne dzisiaj, dobrze wyposażone i nowoczesne drewniane domy z bali całoroczne.
Domy z bali drewniane nieraz spotkać można na wsiach Podlasia, Suwalszczyzny i w rejonach podgórskich, gdzie do tej pory zachowało się wiele zabytkowych zabudowań tego typu, co potwierdza, jak niegdyś domy z bali były tutaj popularne. Moda na domki drewniane powraca, co przypisać można niepowtarzalnemu urokowi tego sektora budownictwa. Domy z bali buduje się łatwo i szybko, a mieszka w nich zdrowo, bo w zgodzie z naturą.
Drewniane domy z bali maja na Podhalu rzeczywiście długa tradycję. Zaczęto budować pierwsze, może na początku bardzo prowizoryczne, domki drewniane w wieku XVII i XVIII, kiedy to pojawiło się stałe osadnictwo. Związane było ono ściśle z pasterstwem uprawianym przez górali. Pierwotne koliby kamienne przykryte dachem z desek zostały wyparte przez szałasy krokwiowe. Od końca XVIII wieku szałasy pasterskie są konstrukcjami krokwiowymi opartymi na ścianach wieńcowych. Taka konstrukcja była najwygodniejsza. Tego rodzaju, pierwsze tutaj drewniane domy były odporne na wiatry halne, a poza tym można było je szybko rozebrać i przenieść w inne miejsce wypasów owiec, krów i kóz. Z czasem domy drewniane stawały się coraz bardziej powszechne i popularne. Przestawały pełnić rolę miejsc ochrony przed deszczem i wiatrem dla skromnych pasterzy. Dziś piękne, ciepłe, pełne uroku domy z drewna przyciągają turystów. Tradycyjne zakopiańskie hotele to właśnie okazałe domy z bali.